Grupa Wyszehradzka: nowy początek, czy sojusz na chwilę?
± W zasadzie jedyną organizacją działającą w ramach V4 jest Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki, wspierający tak zwaną „dyplomację obywatelską”: rozwój współpracy w dziedzinie kultury, wymiany naukowej, badań, edukacji, współpracy transgranicznej i promocji turystyki. Inną formą ustrukturyzowania współpracy są prezydencje. Zawsze jedno z państw grupy V4 sprawuje rotacyjną, roczną prezydencję, wyznaczającą kierunki działań i priorytety. 1 lipca 2026 r. roku Słowacja objęła swoją siódmą prezydencję w Grupie Wyszehradzkiej, pod hasłem: „V4 – silniejsza Europa – razem na rzecz silniejszej Europy”.
± W efekcie integracji z Zachodem europejskie fundusze strukturalne oraz inwestycje zagraniczne, szczególnie w przemysł samochodowy, ale nie tylko, popłynęły szerokim strumieniem do regionu, czyniąc z niego ważny ośrodek przemysłowy i logistyczny. Największym beneficjentem w ramach V4 była Polska, która do 2019 roku otrzymała ponad 55% 55 proc. wszystkich środków unijnych przeznaczonych dla krajów regionu, ale mimo dysproporcji między Polską i pozostałymi trzema krajami, one także były beneficjentami netto Unii Europejskiej. Region rozkwitał.
± Po rozpoczęciu procedury Artykułu 7 Traktatu o UE, UE Węgry znalazły się także pod presją finansową, gdy zastosowano wobec kraju mechanizm warunkowości oraz zamrożono pieniądze w ramach Instrumentu na rzecz odbudowy i odporności (RRF) – wszystko przez łamanie praworządności, demokratycznych standardów i masową korupcję.
± W 2014 r. roku populistyczna partia ANO Andreja Babiša – „czeskiego Trumpa” – wygrała wybory w Czechach. I na sam koniec, w 2015 r. roku w Polsce rozpoczęły się narodowo-konserwatywne rządy PiS, które także doprowadziły do starć z Unią o dotkliwych konsekwencjach: rekordowej kary milion euro dziennie po wyroku TSUE za utworzenie Izby Dyscyplinarnej SN, aktywacji Artykułu 7, oraz jak na Węgrzech — – do zamrożenia środków z KPO.
± Podatne na te pomysły miały być Czechy i Słowacja. W efekcie, efekcie Budapeszt i Bratysławą Bratysława blokowały wsparcie dla Ukrainy, w tym pożyczkę w wysokości 90 mld euro. Należy nadmienić, że wspólnym mianownikiem tej komitywy była nie tylko niechęć do Ukrainy, ale i ciepły sentyment wobec Kremla. Plany te jednak rozjechały się ostatecznie po kwietniowych wyborach parlamentarnych na Węgrzech, w których Péter Magyar odniósł miażdżące zwycięstwo i po 16 latach pozbawił władzy zaskoczonego Orbána.
± W następstwie obietnic wyborczych nowego przywódcy Węgier dotyczących ożywienia współpracy w ramach Grupy V4 pojawił się ostrożny optymizm. Po zwycięstwie Pétera Magyara, Magyara Donald Tusk, Andrej Babiš i Robert Fico – w rzadkim przejawie jedności – pozowali do wspólnego zdjęcia przy okazji szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej w Erywaniu, z podpisem: „Trzej muszkieterowie czekają na czwartego i odrodzenie V4”.
± Zdjęcie zamieszczone na portalu X zrobiło furorę. Wydawało się to dobrym zwiastunem nowego rozdziału w historii grupy. 23 czerwca 2026 r., roku, na zaproszenie Węgier sprawujących akurat prezydencję w Grupie, czterech przywódców spotkało się w Gödöllő (cała, czwórka na zdjęciu u góry).
± Grupa wyszehradzka bywa także bardzo czuła na wewnętrzną dynamikę polityczną w państwach członkowskich członkowskich, czasami napędzającą, a czasami paraliżującą i zakłócającą jej działalność. W ubiegłych latach formowały się różne konstelacje w ramach tego czworokąta: eurosceptyczna mobilizacja całej czwórki, narodowo-konserwatywny polsko-węgierski tandem przeciwko praworządności, antyukraińska węgiersko-słowacka sztama.
± Właśnie dlatego Grupa Wyszehradzka musi jak najlepiej wykorzystać te rzadkie chwile, kiedy konflikty interesów nie górują nad wspólnymi celami – i to celami realistycznymi, o których można sensownie negocjować z UE. Niestabilność polityczna wydaje się być największą przeszkodą dla potencjału tego sojuszu.