Węglarczyk: historia może dziać się tam, gdzie akurat stoisz z notatnikiem
Zaczynam ten tekst z pewnym zażenowaniem, bo nostalgia jest jak mocna kawa wypita zbyt późnym wieczorem — w małych dawkach pobudza i rozgrzewa, w dużych każe człowiekowi dzwonić o 3 w nocy do ludzi, z którymi nie rozmawiał od dekady. A jednak ktoś musi to zrobić: opowiedzieć, jak wyglądał świat w dekadzie, w której nagle wszystko, co wydawało się trwałe — granice, sojusze, kolejki po benzynę — zaczęło się zmieniać na naszych oczach.
± Telewizja w Polsce była wtedy jedna, potem trzy, trzy i każdy program informacyjny był wydarzeniem, bo informacja przestała być reglamentowana — nagle można było powiedzieć więcej, więcej niż ktokolwiek się spodziewał, spodziewał i ludzie się tego uczyli razem z nami, dziennikarzami, którzy dziennikarzami. My sami dopiero odkrywali, odkrywaliśmy, gdzie leżą nowe granice tego, co przystoi.
± Podróż zagraniczna przestała być przywilejem nielicznych, ale wciąż była logistyczną wyprawą — wiza, dewizy, plan awaryjny na wypadek, gdyby coś poszło nie tak, bo nie było jak zadzwonić do redakcji z informacją, że coś poszło nie tak. Człowiek jechał i radził sobie sam, a to uczyło czegoś, czego żaden kurs dziennikarski żadne studia dziennikarskie nie jest są w stanie dziś nauczyć. Do dziś myślę z przerażeniem o tym, jak zdobywałem rachunki dla księgowości za wydatki w Górskim Karabachu, ale to opowieść na inną okoliczność…
± Brukselę pamiętam jako pierwsze zetknięcie z biurokracją, która — ku mojemu zdziwieniu — potrafiła być nudna i fascynująca jednocześnie. Moskwę pamiętam jako miasto, w którym każdy rozmówca ważył słowa, bo jeszcze niedawno ważenie słów było kwestią bezpieczeństwa, a nie stylu. klasy. Te dwa doświadczenia, zestawione ze sobą, dały mi coś, czego nie dał mi żaden podręcznik: przekonanie, że historia może dziać się tam, gdzie akurat stoisz z notatnikiem.
± To nie jest tekst o tym, że kiedyś było lepiej. Kiedyś było trudniej pod niemal każdym względem — łączność, dostęp do informacji, szybkość, z jaką cokolwiek dawało się zweryfikować, wszystko to powodowało, że świat był dużo, dużo wolniejszy niż to szaleństwo, w którym dziś pędzimy 24 godz. na dobę. Ale pamięć nie mierzy się w megabitach na sekundę. Pamięć mierzy się w detalach: zapachu stęchłego alkoholu w moskiewskim metrze, dźwięku faksu wypluwającego kolejną stronę depeszy w redakcji, poczuciu, że świat naprawdę się zmienia, a ty akurat masz bilet na największą jego scenę. scenę główną.
± W kolejnych odcinkach tego cyklu wrócimy do społeczeństwa tamtych lat, do tego, co nas łączyło znacznie bardziej bardziej, niż dzisiaj nas dzieli. Wrócimy do momentów, w których popkultura i wielka historia się mijały, czasem o włos. Będzie śmiesznie, bo dystans do siebie to jedyna uczciwa forma sentymentu. Ale będzie też poważnie — bo dekada, w której wchodziliśmy w dorosłość, uformowała nas mocniej, niż jesteśmy skłonni przyznać.
± Zapraszam do wspólnej podróży. Proszę tylko o jedno: niech nikt nie dzwoni o 3 w nocy, żeby mi o tym przypominać. pogadać.
+ A jednak ktoś musi to zrobić: opowiedzieć, jak wyglądał świat w dekadzie, w której nagle wszystko, co wydawało się trwałe — granice, sojusze, kolejki po benzynę — zaczęło się zmieniać na naszych oczach.