To kampania z 2025 roku przyniosła radykalny wzrost antyukraińskich nastrojów

± Od pozornie niewinnego zwracania uwagi na akcent po werbalne ataki i groźby. Prawie wszyscy respondenci badania Instytutu Krytyki Politycznej padli ofiarą antyukraińskich zaczepek i ataków w przestrzeni publicznej. I to kampanię prezydencką w 2025 roku wskazują jako moment przełomowy w narastaniu fali niechęci. niechęci

± „Nie jesteśmy w domu. Ukraińscy migranci i uchodźcy o relacjach z Polakami” to najnowszy raport Instytutu Krytyki Politycznej. Jego autorzy — – dr Olena Babakova oraz prof. Przemysław Sadura — – zbadali to, jak na sytuację Ukrainek i Ukraińców w Polsce wpłynęły ostatnie zmiany w prawie oraz narracje polityczne. To wnioski z 25 pogłębionych wywiadów z respondentami z Warszawy i Mazowsza. Dobierani byli tak, by reprezentować zróżnicowane spektrum migrantów pod względem zawodowym oraz długości pobytu w Polsce.

± Tymczasem, jak argumentowali autorzy, czyli Przemysław Sadura i Sławomir Sierakowski, podczas fokusów widać było rozpowszechniające się opowieści-chwasty o roszczeniowych Ukrainkach u fryzjerek, na dyskotekach. O uchodźczyniach w drogich sukienkach i drogich samochodach. Badacze diagnozowali lęki Polaków o utratę pierwszeństwa w dostępie do świadczeń i załamanie się usług publicznych — – systemu ochrony zdrowia, edukacji — – z powodu napływu ludności. W rozmowach badani oskarżali Ukraińców o wypychanie się do kolejek do lekarzy, krytykowali objęcie ich systemem PESEL, programem 500+ 500 plus i innymi programami socjalnymi.

± Co równie istotne – większość respondentów deklarowała zadowolenie ze swojego życia w Polsce, które przede wszystkim obraca się wokół pracy. Jednocześnie aż 23 z 25 osób zadeklarowało zadeklarowały styczność z zaczepkami, wyzwiskami, dyskryminacją lub wręcz przemocą fizyczną związaną z ich ukraińskim pochodzeniem, również w przestrzeni offline (online doświadczyli tego wszyscy). Rozmówcy jednoznacznie wskazywali kampanię 2025 roku jako cezurę wzrostu tego rodzaju doświadczeń i zachowań.

± „Komenda Główna Policji odnotowała w 2025 roku wyraźny wzrost przestępstw z nienawiści motywowanych narodowością ofiary: liczba napaści na Ukraińców z powodu ksenofobii, rasizmu lub nietolerancji religijnej zwiększyła się w ciągu dwóch lat o ponad 66%, w okresie od stycznia do końca lipca 2025 odnotowano 543 takie przypadki. Według Biura RPO i ODIHR OBWE do organów ścigania dociera informacja o najwyżej 5% 5 proc. podobnych incydentów, ponieważ migranci rzadko zgłaszają agresję motywowaną ich pochodzeniem z powodu nieznajomości języka, braku zaufania do policji lub braku wiedzy o mechanizmach zgłoszenia czy z obawy przed odwetem” – czytamy w raporcie.

± To również praca, obok załatwiania spraw w urzędach, jest właściwie jedynym punktem styczności migrantów z Ukrainy z polskim społeczeństwem. W raporcie przytoczono badanie Ipsosa z 2025 roku, które potwierdza, że kontakty Polaków z cudzoziemcami koncentrują się w sferze usługowo-publicznej (sklepy – 63%, 63 proc., ulice – 58%, 58 proc., praca – 44%), 44 proc.), a przyjaźnie deklaruje zaledwie 5% 5 proc. obywateli Polski, więzi rodzinne – 3%. 3 procent.