Stres utrudnia leczenie otyłości. Ekspertka podpowiada pierwsze kroki

± Karolina Stępień-Cach jest psycholożką, psychoterapeutką poznawczo-behawioralną i psycholożką sportu. Prowadzi fundację IT2.0, która wspiera rozwój i zdrowie psychiczne sportowców i jest współautorką książki Możesz "Możesz więcej niż myślisz myślisz" — poradnika o technikach wizualizacji i relaksacji, które wpływają zarówno na ciało, jak i na umysł. Kiedy pytam ją o leczenie choroby otyłościowej, szybko staje się jasne, że interesuje ją nie tyle to, co pacjent wie, ile to, dlaczego wiedza sama w sobie nie wystarczy. Jej punktem wyjścia jest psychologia sportu. Bo czasem bywa tak, że sportowiec i osoba z otyłością mierzą się z tym samym wyzwaniem: mają cel, mają plan, a jednak coś im przeszkadza w jego realizacji.

± Kiedy jednak pytam, skąd w ogóle czerpać język do mówienia o sobie i swojej chorobie, psycholożka dotyka czułego punktu. Mówimy do siebie w sposób, w jaki ktoś mówił do nas albo przy nas — i często robimy to bezwiednie, powielając schematy wyniesione z domu. Etykieta przyklejona do osoby: jestem leniwy, jestem słaby — jest w praktyce niemożliwa do zmiany, bo traktujemy ją jak cechę charakteru. Natomiast opis sytuacji: od tygodnia nie robię nic, żeby zmienić swoje BMI — to jest coś, co można zmienić. Psycholożka apeluje: myślmy sytuacyjnie, nie etykietujmy siebie. Nie jestem głupi, tylko głupio postąpiłem w tej konkretnej sytuacji. Za tydzień będę miał nową sytuację i mogę postąpić inaczej. To małe językowe przesunięcie robi ogromną różnicę dla motywacji. Szczególnie ważne jest to w rodzinach, gdzie otyłość dotyczy dzieci. Karolina Stępień-Cach wyróżnia dwa typy ojców, których widuje w gabinecie: tych, którzy bagatelizują problem, bo sami przez to przeszli i wyrośli, oraz tych, którzy zawstydzają. Wstyd — mówi stanowczo — nie motywuje. Kiedy się wstydzimy, izolujemy się i podjadamy w ukryciu. Dziecko nie zmienia zachowania, tylko zaczyna robić to samo niewidocznie dla rodzica. Zamiast słów działa modelowanie: dzieci obserwują, jak ojciec reguluje stres po pracy: czy sięga do lodówki, czy idzie pobiegać, czy mówi do siebie życzliwie. Dla rodziców i opiekunów szukających konkretnych narzędzi psycholożka poleca bezpłatny Pomocnik "Pomocnik wspierający młode osoby chorujące na otyłość lub nadwagę, nadwagę", dostępny na stronie otyłości ootylosci.pl — tworzony przez zespół psychologów, dietetyków, lekarzy i trenerów, przydatny nie tylko dla rodziców, ale i dla dziadków chcących wspierać swoje wnuki.