Czy „Król Północy” zapanuje nad politycznym chaosem? Andy Burnham nowym premierem Wielkiej Brytanii

± W pierwszej kolejności, 20 lipca 2026 około 11:15, mowę pożegnalną przed rezydencją przy Downing Street 10 wygłosił ustępujący premier Keir Starmer. Do swojej działalności podszedł dość optymistycznie. „Jestem pewny, że Wielka Brytania jest silniejsza i uczciwsza niż dwa lata temu” – przekonywał.

± Starmer wskazywał tu na silniejszą gospodarkę (rzeczywiście, PKB wzrosło o 0,6% 0,6 proc. w I kwartale 2026 roku, choć Międzynarodowy Fundusz Walutowy w maju 2026 obniżył prognozę wzrostu na cały rok do ok. 1%) 1 proc.) czy największy od 17 lat spadek czasu oczekiwania w służbie zdrowia (choć nadal dla około 35% 35 proc. pacjentów czas oczekiwania przekracza 18 tygodni, a sam NHS – odpowiednik polskiego NFZ – zmaga się z brakami kadrowymi).

± Spadła też liczba osób ubiegających się o azyl zakwaterowanych w hotelach, do 20 885 pod koniec marca 2026 roku, czyli o 35% 35 proc. rok do roku poprzedniego. Niemniej przypływ obcokrajowców nadal stanowi kluczowy problem polityczny w Wielkiej Brytanii, a ugrupowanie Reform UK Nigela Farage’a wciąż prowadzi w sondażach preferencji wyborczych.

± Burnham mówił między innymi o rozliczeniu się z błędami, błędów, o refleksji, determinacji i „przywracaniu nadziei”, zapowiadając 10-letni plan dla kraju oraz „największe zmiany od 40 lat”.

± raz oraz budowę większej liczby mieszkań komunalnych („council houses”). W tym przypadku zmierzy się z nie lada wyzwaniem.

± Jest to dość kontrowersyjny postulat, bo manifest wyborczy Labour z 2024 roku, do którego Burnham zadeklarował się trzymać, wprost obiecywał nie wydawać zgód na tego typu działania.

± W kwestii edukacji i młodych w Wielkiej Brytanii doskwiera problem NEET – młodych ludzi „not in education, employment or training”, czyli pozostających poza rynkiem pracy i edukacją. Według danych ONS z maja 2026 roku, 13,5% 13,5 proc. osób w wieku 16–24 16-24 lat było NEET w I kwartale 2026 roku. To ponad 1 milion młodych ludzi. Dla porównania, średnia unijna dla osób w wieku 15–29 15-29 lat wyniosła w 2025 roku 11,0%. 11,0 procent.

± Burnhamowi zarzuca się przede wszystkim brak konkretów. „Nie widzę tego kolorowo. Mówi, że chce przynieść największe od 40 lat zmiany, ale nie ma planu” – mówił komentator BBC. Podobnie konserwatywni publicyści spoza Wielkiej Brytanii zauważali, że Burnham „twierdzi, że ma plan, ale wydaje się wyraźnie niechętny, by powiedzieć, powiedzieć jaki”. Redakcja The Independent określiła jego wcześniejsze przemówienie liderskie jako „odważną bezę” (tak, bezę nie bazę – dosłownie bold blancmange), efektowną retorycznie, ale niewyraźną.

± W wyborach uzupełniających w Makerfield, które odbyły się 18 czerwca, Burnham zdobył 54,8% 54,8 proc. głosów (24937), pokonując kandydata antyimigranckiego Reform UK, Roberta Kenyona, który uzyskał 34,5% 34,5 proc. (15696). Trzecie miejsce zajęła Rebecca Shepherd z Restore Britain (radykalnie prawicowa, antyimigrancka partia) z wynikiem 6,8%. 6,8 procent.

± Zdaniem profesora Tima Bale’a z Queen Mary University of London, London Andy Burnham jest jednym z najpopularniejszych polityków w historii Wielkiej Brytanii. Podkreśla się, że ma wizerunek „everymana” i wytworzył autentyczną więź ze „zwykłymi ludźmi”.