Pranie zamiast pieczenia. Piekarnia oskarżona o szokujący przekręt

− Podmiot z branży piekarniczej, ubiegając się o unijne dofinansowanie, złożył nierzetelne oświadczenia dotyczące wartości maszyn i urządzeń, które planował kupić. W mechanizm miały być zaangażowane powiązane ze sobą spółki z branży technologii spożywczej. Według śledczych dochodziło do pozorowania postępowań ofertowych oraz zawyżania wartości sprzętu kupowanego za unijne pieniądze.

− Sprawcy posługiwali się fakturami VAT niezgodnymi z rzeczywistymi transakcjami. Miało to doprowadzić do wyłudzenia zwrotu podatku VAT w kwocie ok. 10 mln zł na szkodę Skarbu Państwa. Śledczy mówią o tzw. zbrodni fakturowej — wystawieniu i wykorzystaniu 680 nierzetelnych faktur o łącznej wartości ponad 145 mln zł. Kwotę wprowadzonych do obrotu pieniędzy z przestępstwa CBA szacuje na blisko 40 mln zł.

− Śledztwo było wielowątkowe i wielopodmiotowe. Funkcjonariusze zgromadzili 105 tomów akt głównych oraz 32 załączniki. Część materiału dowodowego pozyskano dzięki międzynarodowej pomocy prawnej z Włoch, Szwajcarii, Francji oraz Słowacji.

− W toku postępowania przesłuchano 210 świadków. Przeprowadzono też 45 czynności procesowych w dziewięciu województwach: pomorskim, kujawsko-pomorskim, łódzkim, mazowieckim, małopolskim, śląskim, wielkopolskim, dolnośląskim i lubelskim. Pierwsze zarzuty prokurator przedstawił już w lutym 2024 r.

− Akt oskarżenia podpisano 24 lipca 2026 r. Obejmuje on 10 podejrzanych, którym zarzuca się m.in. oszustwo dotyczące mienia znacznej wartości, poświadczanie nieprawdy w dokumentach, posługiwanie się nierzetelnymi fakturami oraz pranie pieniędzy.

− W toku śledztwa zabezpieczono majątek podejrzanych o łącznej wartości blisko 43 mln zł. Sprawą zajmie się teraz Sąd Okręgowy w Gdańsku.

+ Jak informuje prokurator Mariusz Marciniak z Prokuratury Regionalnej w Gdańsku, śledztwo dotyczyło przestępczego mechanizmu uzyskania, rozliczenia, a finalnie wyłudzenia dofinansowania realizacji projektu inwestycyjnego pod nazwą "Wdrożenie prozdrowotnych wyrobów piekarniczych z ciasta półfrancuskiego z owocowym nadzieniem".

+ Zarzuty aktu oskarżenia obejmują oszustwo na szkodę Skarbu Państwa i budżetu Unii Europejskiej, których interesy finansowe reprezentuje Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości z siedzibą w Warszawie, i doprowadzenie tej Agencji do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości, w łącznej kwocie blisko 33 mln zł.

+ Postępowanie prowadzili funkcjonariusze Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w Gdańsku, pod nadzorem prokuratora 1 Wydziału do Spraw Przestępczości Gospodarczej Prokuratury Regionalnej w Gdańsku. Akt oskarżenia został skierowany do Sądu Okręgowego w Gdańsku.

+ Ujawniono, że już we wniosku o dofinansowanie projektowanej działalności gospodarczej oskarżeni zawyżyli planowane wydatki na zakup sześciu specjalistycznych linii produkcyjnych, a następnie w toku realizacji projektu przeprowadzali pozorne postępowania ofertowe i tworzyli sztucznie wydłużone łańcuchy transakcji z udziałem kolejnych podmiotów gospodarczych, co miało na celu wielokrotne podwyższenie wartości urządzeń.

+ Przykładowo urządzenie kupione za kilka milionów złotych było wykazywane w dokumentacji projektu jako warte kilkanaście milionów złotych. Wartość jednej z linii produkcyjnych, wynosząca według ustaleń śledztwa nie więcej niż około 3,28 mln zł netto, na fakturach została wykazana w wysokości 13 mln zł netto. W przypadku innej linii, rzeczywistą wartość określono na nie więcej niż około 3,87 mln zł netto, podczas gdy w dokumentach wykazano 14 mln zł netto. Istotną rolę w tym mechanizmie odgrywały sztucznie wydłużone łańcuchy transakcji.

+ Celem całego mechanizmu — według ustaleń śledztwa — było uzyskanie wyższego dofinansowania ze środków Unii Europejskiej i z budżetu państwa oraz zrealizowanie projektu bez rzeczywistego zaangażowania wymaganego wkładu własnego beneficjenta. Było to również ściśle powiązane z nienależnym zwrotem i z uszczupleniem podatku VAT.

+ Zawyżanie wartości linii technologicznych było ściśle związane z rozliczeniami podatku od towarów i usług. W toku śledztwa ujawniono, że w dokumentacji księgowej i podatkowej oskarżeni wystawili i wykorzystywali faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji pomiędzy wskazanymi w nich podmiotami lub podawały wartości niezgodne z rzeczywistą wartością towarów.

+ W akcie oskarżenia opisano wystawienie i wykorzystanie 680 nierzetelnych faktur, o łącznej wartości ponad 145 mln zł, które nie dokumentowały rzeczywistych transakcji.

+ Według ustaleń śledztwa działania oskarżonych doprowadziły do uzyskania nienależnego zwrotu podatku VAT w kwocie ponad 9,7 mln zł oraz do uszczuplenia podatku VAT w kwocie ponad 574 tys. zł (to jest zapłacenia podatku o taką kwotę zaniżonego).

+ Śledztwo wykazało, że do transferowania środków pieniężnych wykorzystywano między innymi: pożyczki, zapłaty za produkty z odroczonym terminem płatności oraz płatności za towary, faktycznie nabywane na rzecz innych podmiotów. Środki pieniężne były również przekazywane pod pozorem transakcji dotyczących nabycia maszyn i linii produkcyjnych. Ustalenia dotyczące rozdysponowania kwot przekraczających rzeczywiste ceny urządzeń stanowiły podstawę zarzutów prania pieniędzy.

+ Akt oskarżenia obejmuje 10 osób związanych z podmiotami uczestniczącymi w uzyskaniu, realizacji i rozliczeniu (wyłudzeniu) dofinansowania. W sumie przesłuchano w charakterze świadków 210 osób.

+ Tzw. "zbrodnie vatowskie", to jest przestępstwa polegające na wystawianiu i na posługiwaniu się fakturami VAT z kwotą należności przekraczającą 10 mln zł, gdy faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, są zagrożone karą od 5 do 25 lat pozbawienia wolności oraz karą grzywny. Tego rodzaju zarzuty przedstawiono dwóm oskarżonym.

+ Oszustwa i wyłudzenia dotyczące mienia znacznej wartości (zgodnie z przepisami kodeku karnego z daty czynu), są zagrożone karą pozbawienia wolności od roku 10 lat oraz karą grzywny. Tego rodzaju zarzuty przedstawiono ośmiorgu oskarżonym. Przestępstwo prania pieniędzy, w typie kwalifikowanym, zarzucone trzem oskarżonym, jest zagrożone karą od roku do 10 lat pozbawienia wolności oraz karą grzywny.

+ Oskarżonym zarzucono również liczne przestępstwa skarbowe, związane między innymi z posługiwaniem się nierzetelnymi fakturami, nierzetelnym prowadzeniem ksiąg rachunkowych, podawaniem nieprawdy w deklaracjach podatkowych oraz nienależnym zwrotem podatku VAT. W części przypadków prokurator przyjął kwalifikację przewidującą nadzwyczajne obostrzenie kary, za które — zgodnie z przepisami kodeksu karnego skarbowego — grozi kara grzywny, kara pozbawienia wolności albo obie te kary łącznie. W razie skazania sąd orzeka również przepadek nielegalnie osiągniętej korzyści majątkowej lub jej równowartości oraz obowiązek naprawienia szkody.