Transkrypcja aktów małżeństw jednopłciowych. Jest decyzja Trybunału Konstytucyjnego

± W maju wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski podpisał projekt rozporządzenia zmieniającego wzory aktu małżeństwa w sprawie par jednopłciowych. To reakcja reakcji na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zobowiązał warszawski urząd stanu cywilnego do wpisania do polskiego rejestru aktu małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą.

+ Jak wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie ministra cyfryzacji, w zakresie, w jakim wprowadza wzory dokumentów do sporządzania i wydawania odpisów aktów małżeństwa i zaświadczeń dot. związków zawartych za granicą, niestanowiących związku kobiety i mężczyzny, jest niezgodne z konstytucją.

+ Chodzi o nowelizację rozporządzenia ws. wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego, która pozwalała na transkrypcję aktów małżeństw jednopłciowych. Nowela została opublikowana w Dzienniku Ustaw 22 maja tego roku. Rozporządzenie na początku czerwca zaskarżyli posłowie reprezentowani przez Marcina Warchoła (PiS).

+ Zgodnie ze zmianą, obowiązujące wcześniej nazwy rubryk „dane kobiety” i „dane mężczyzny” zostały zastąpione przez opcjonalne „dane mężczyzna/kobieta”. Nowe wzory zawarte w rozporządzeniu dotyczą odpisu zupełnego aktu małżeństwa, odpisu skróconego aktu małżeństwa oraz zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby.

+ Nowelizacja rozporządzenia miała wejść w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 23 sierpnia.

+ Chodzi o sprawę, w której w 2023 r. NSA skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości UE. Dwa lata później - w listopadzie 2025 r. - Trybunał orzekł, że państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo pary tej samej płci zawarte legalnie w innym kraju Unii, nawet jeśli prawo tego państwa nie uznaje tego typu związków.

+ Postępowanie dotyczyło małżeństwa dwóch Polaków zawartego legalnie w 2018 r. w Berlinie. Para postanowiła przenieść się do Polski. Mężczyźni złożyli wniosek o transkrypcję niemieckiego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Urząd stanu cywilnego nie zgodził się na to. Odmowę uzasadnił tym, że polskie prawo nie dopuszcza małżeństw tej samej płci.

+ W maju NSA postanowił uchylić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę małżeństwa oraz uchylić decyzję kierownika urzędu stanu cywilnego m.st. Warszawy o odmowie dokonania transkrypcji. Zobowiązał też kierownika tego urzędu do przeniesienia w drodze transkrypcji do rejestru stanu cywilnego aktu tego małżeństwa w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych.

+ Na wyrok NSA zareagowało natychmiast PiS. Jak tłumaczył wówczas na konferencji prasowej w Sejmie szef klubu PiS Mariusz Błaszczak, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zaskarżyć do Trybunału Konstytucyjnego, ale można zaskarżyć przepis, na podstawie którego NSA wydał orzeczenie.